Rối loạn nhịp tim

Thông tin được các bác sĩ Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 (TP HCM) khuyến cáo cộng đồng.

Nguyên nhân

- Nhiều trường hợp bị rối loạn nhịp không biết rõ nguyên nhân.

- Một số yếu tố nguy cơ có thể làm phát triển rối loạn nhịp tim chức năng như:

- Rối loạn nhịp tim có thể xảy ra do tổn thương thực thể tại tim như:

- Một số tình trạng khác cũng có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim là:

- Thuốc điều trị rối loạn nhịp tim cũng có thể gây ra rối loạn nhịp tim.

Phân loại

Một số loại rối loạn nhịp tim thường gặp:

- Rung nhĩ.

- Nhịp nhanh xoang.

- Nhịp chậm xoang.

- Nhanh nhĩ kịch phát trên thất.

- Ngoại tâm thu nhĩ.

- Ngoại tâm thu thất.

- Hội chứng WPW (Wolf - Parkinson - White).

- Cuồng nhĩ.

- Rung thất.

- Hội chứng yếu nút xoang.

- Block xoang nhĩ.

- Block nhĩ - thất.

- Block nhánh.

Trong đó, rung nhĩ là loại rối loạn nhịp tim phổ biến nhất.

Ai có nguy cơ bị rối loạn nhịp tim?

- Bất kỳ ai cũng có thể bị rối loạn nhịp tim, nhưng nguy cơ cao hơn ở một số nhóm người:

- Một số yếu tố sau có thể kích hoạt một cơn loạn nhịp tim:

Triệu chứng

- Triệu chứng rối loạn nhịp tim ở mỗi người không giống nhau, nó phụ thuộc vào từng loại rối loạn nhịp tim và bệnh gây ra rối loạn nhịp.

- Một số triệu chứng thường gặp:

- Nếu bị đánh trống ngực kèm theo một yếu tố dưới đây, bạn nên đi khám ngay:

- Có một số trường hợp rối loạn nhịp tim, bản thân người bệnh không nhận thấy được vì không có triệu chứng hoặc triệu chứng không gây chú ý; và chỉ được phát hiện khi đo điện tâm đồ. Một số khác thì có triệu chứng dồn dập, thậm chí là phải cấp cứu do rối loạn huyết động nặng nề.

Xét nghiệm chẩn đoán

Chẩn đoán rối loạn nhịp tim dựa vào khám lâm sàng và cận lâm sàng. Thông thường, qua khám lâm sàng bác sĩ có thể nhận ra loại rối loạn nhịp tim là nhịp nhanh, chậm hay không đều. Nhưng để chẩn đoán được cụ thể thì cần đến các xét nghiệm cận lâm sàng như điện tâm đồ, các thiết bị theo dõi nhịp tim.

Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định một số cận lâm sàng khác như: xét nghiệm máu, nghiệm pháp đo gắng sức tim mạch hô hấp (CPET), thăm dò điện sinh lý tim (EPS), nghiệm pháp bàn nghiêng (Tilt-table test), siêu âm tim, chụp CT, MRI...

Điều trị

Nhiều trường hợp rối loạn nhịp tim không cần điều trị. Nếu rối loạn nhịp tim không đáng kể về mặt lâm sàng nghĩa là không ảnh hưởng hoạt động bình thường của tim, không gây ra các triệu chứng, không có nguy cơ bị rối loạn nhịp nghiêm trọng hơn và không có nguy cơ gây ra biến chứng trong tương lai, thường chỉ cần thay đổi lối sống và theo dõi định kỳ.

Nếu rối loạn nhịp tim bất thường và có ý nghĩa lâm sàng, bác sĩ sẽ đề nghị điều trị. Vì trong các trường hợp này, nếu không điều trị, rối loạn nhịp tim có thể làm tổn thương tim, não hoặc các cơ quan khác; có thể dẫn đến đột quỵ, suy tim hoặc ngừng tim đe dọa tính mạng.

Phương pháp điều trị rối loạn nhịp tim được áp dụng phụ thuộc vào loại rối loạn nhịp tim, mức độ nghiêm trọng, các bệnh lý đồng mắc và thể trạng của người bệnh.

Mục đích của điều trị rối loạn nhịp tim là:

- Giảm các triệu chứng do rối loạn nhịp gây ra.

- Kiểm soát hoặc khôi phục nhịp bình thường.

- Điều trị các bệnh lý, tình trạng gây ra rối loạn nhịp tim.

- Ngăn ngừa hình thành cục máu đông để phòng ngừa nguy cơ đột quỵ.

- Giảm các yếu tố nguy cơ khác của bệnh tim và đột quỵ.

Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

- Thay đổi lối sống.

- Sử dụng thuốc.

- Sốc điện.

- Triệt đốt rối loạn nhịp.

- Phẫu thuật điều trị.

- Cấy ghép máy khử rung, máy tạo nhịp.

Khi điều trị rối loạn nhịp tim, người bệnh cần tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ, không tự ý ngưng hoặc giảm bất kỳ loại thuốc nào mà không hỏi ý kiến của bác sĩ.

Nếu gặp tác dụng phụ khi dùng thuốc, cần quay lại tái khám để thay đổi một loại thuốc khác.

Ngoài ra, người bệnh cần kiêng caffeine, thuốc lá, có chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục và hạn chế căng thẳng, lo lắng.

Biến chứng

Một số rối loạn nhịp tim nếu không được chẩn đoán và điều trị có thể gây ra các biến chứng ảnh hưởng tim, não, bao gồm:

- Ngừng tim: Rối loạn nhịp tim có thể khiến tim ngừng đập đột ngột.

- Suy tim: Rối loạn nhịp tim lặp đi lặp lại gây ra bệnh cơ tim, có thể dẫn đến suy tim. Suy tim là tình trạng nghiêm trọng khi tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

- Các vấn đề suy nghĩ và trí nhớ: Những người bị rối loạn nhịp tim có nguy cơ bị sa sút trí tuệ. Điều này có thể do rối loạn nhịp tim làm giảm lưu lượng máu đến não.

- Đột quỵ: Một số rối loạn nhịp tim như rung nhĩ rất dễ hình thành cục máu đông. Cục máu đông di chuyển theo dòng máu lên não có thể gây ra đột quỵ.

- Một rối loạn nhịp tim khác: Một người bị một rối loạn nhịp tim qua thời gian có thể kích hoạt một loại rối loạn nhịp tim khác.

Phòng ngừa

Có thể phòng ngừa rối loạn nhịp tim bằng cách có lối sống lành mạnh và kiểm soát các yếu tố nguy cơ của rối loạn nhịp tim:

- Kiểm soát huyết áp, lipid máu, đường huyết.

- Giảm cân nếu bị thừa cân béo phì.

- Có chế ăn uống lành mạnh với nhiều trái cây, rau củ quả, cá; hạn chế thực phẩm chứa chất béo bão hòa, đường, muối.

- Bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc lá.

- Uống rượu bia điều độ.

- Tập thể dục thường xuyên.

- Kiểm soát căng thẳng, lo lắng.

- Điều trị các rối loạn sức khỏe tâm thần nếu có.

Bên cạnh đó, cần khám sức khỏe tổng quát định kỳ để phát hiện ra các yếu tố nguy cơ tim mạch, cũng như phát hiện rối loạn nhịp tim không có triệu chứng, nếu có.

Mỹ Ý