Cuộc đột kích giúp đặc nhiệm Mexico diệt trùm ma túy khét tiếng nhất

Du khách đến Mexico muốn tận hưởng một nơi nghỉ dưỡng yên tĩnh giữa núi rừng thường tìm đến những căn nhà gỗ ven đồi ở ngoại ô thị trấn Tapalpa, bang Jalisco, phía tây nước này. Nơi đây được mệnh danh là "thị trấn diệu kỳ" nhờ vẻ đẹp của những rừng thông xanh ngắt.

Sáng 22/2, một trong những du khách có mặt ở Tapalpa lại là người đang bị săn lùng gắt gao nhất Mexico: Nemesio "El Mencho" Oseguera, thủ lĩnh khét tiếng của băng đảng Jalisco Thế hệ Mới (CJNG), tổ chức buôn lậu ma túy hàng đầu sang Mỹ.

Giới chức Mexico cho hay Oseguera đến Tapalpa để hẹn hò cuối tuần với một trong những tình nhân của mình và như thường lệ, luôn có đội bảo vệ vũ trang hạng nặng tháp tùng ông ta.

Ngay trước bình minh, bầu không khí yên bình, tĩnh lặng vốn bao trùm những ngọn đồi tại Jalisco bất ngờ bị phá vỡ bởi tiếng trực thăng chiến đấu, phi cơ quân sự và sau đó là tiếng súng đinh tai. Lực lượng an ninh Mexico đang áp sát căn nhà gỗ của Oseguera với những vũ khí, khí tài thường chỉ dành cho chiến tranh.

Manh mối

Sau nhiều năm truy lùng ông trùm ma túy khét tiếng nhất đất nước, quân đội Mexico hôm 20/2 nắm được tin tình báo xác thực về nơi ẩn náu của Oseguera. Thông tin này có được nhờ việc tiếp cận "thân tín" của một trong những người tình mà Oseguera hết mực ưu ái, theo lời Bộ trưởng Quốc phòng Mexico Ricardo Trevilla Trejo.

Thông tin từ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) cũng góp phần giúp Mexico xác định chính xác nơi Oseguera gặp bạn gái.

Hôm 21/2, các sĩ quan tình báo phát hiện người phụ nữ này được đưa tới khu nghỉ dưỡng ở Tapalpa để gặp Oseguera. Khi đó, các đơn vị đặc nhiệm Mexico vận hành flycam không thể xác nhận chắc chắn liệu Oseguera có thực sự xuất hiện tại khu nghỉ dưỡng hay không.

Mọi thứ chỉ trở nên chắc chắn khi họ phát hiện "một người đàn ông bước ra khỏi xe để ôm một người phụ nữ" và người này chính là ông trùm Oseguera. Cô sau đó rời khỏi khu nhà, nhưng ông trùm ma túy vẫn ở lại nơi ẩn náu cùng đội bảo vệ.

Chớp thời cơ này, các đặc nhiệm Mexico và Lực lượng Phản ứng Nhanh Đặc biệt trực thuộc Lực lượng Phòng vệ Quốc gia bắt đầu hành động, lập kế hoạch và thực hiện cuộc đột kích chỉ trong vòng 24 giờ tiếp theo.

Để tránh gây nghi ngờ, nhiệm vụ chủ yếu do các lực lượng mặt đất thực hiện với hỗ trợ hạn chế từ trực thăng, Bộ trưởng Trevilla cho biết.

Một đội gồm 6 trực thăng đã được chuẩn bị sẵn sàng tại các bang lân cận để tránh nguy cơ bị những kẻ chỉ điểm của CJNG phát hiện. Quân đội Mexico cũng chuẩn bị một phi đội máy bay cánh quạt Beechcraft Texan vốn rất hiệu quả trong các chiến dịch chống quân nổi dậy.

Theo phân tích của CNN về những hình ảnh xuất hiện trên mạng xã hội, nhiều đơn vị quân đội Mexico đã có mặt tại trung tâm thị trấn Tapalpa vào sáng 22/2. Họ từng bước thiết lập vòng vây quanh khu nhà rồi bắt đầu áp sát. Khi lực lượng cận vệ của Oseguera phát hiện ra bất thường, họ lập tức xả súng nhằm mở đường thoát thân.

"Đó thực sự là một cuộc tấn công vô cùng khốc liệt", Bộ trưởng Trevilla mô tả về cuộc đột kích.

Oseguera lúc bấy giờ đang ẩn náu trong một khu vực rừng núi, nơi có nhiều dãy nhà khép kín chỉ cách phía tây nam Tapalpa gần 5 km. Địa điểm này là khu nhà cho thuê nghỉ dưỡng có tên Cabanas La Loma, nằm gần Câu lạc bộ Đồng quê Tapalpa ở cuối một con đường dài và hẻo lánh.

Cabanas La Loma từng bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt vào năm 2015 và một lần nữa vào năm 2017 với cáo buộc cung cấp "hỗ trợ vật chất cho các hoạt động buôn bán ma túy của băng đảng Jalisco".

Chiến dịch thần tốc

Các binh sĩ tinh nhuệ tham gia chiến dịch từng được huấn luyện đặc biệt để chống lại những băng đảng với năng lực tài chính và kho vũ khí đủ để áp đảo cả lực lượng chính phủ. Họ biết mình phải hành động nhanh chóng trước khi nhóm của Oseguera kịp sử dụng những vũ khí mạnh nhất, như súng phóng lựu mà CJNG từng dùng để bắn hạ một trực thăng quân sự vào năm 2015.

Theo những video trên mạng xã hội, hàng chục binh sĩ và xe thiết giáp quân sự đã tiến vào rừng giữa tiếng súng nổ không ngớt. Flycam bay lượn trên cao để theo dõi cuộc giao tranh. Lực lượng mặt đất đã truy đuổi các tay súng của Oseguera vào rừng, buộc họ phải bỏ lại những vũ khí hạng nặng tại khu nhà gỗ.

Đội cận vệ của Oseguera hoàn toàn bị dồn vào vòng vây, nhưng vẫn tiếp tục nổ súng đáp trả quân đội trong khoảng 5 tiếng. Một trực thăng quân sự bị trúng đạn và phải hạ cánh khẩn cấp.

Trong lúc các binh sĩ Mexico giao tranh với nhóm cận vệ tại dãy nhà nghỉ dưỡng, một đội đặc nhiệm đã tách ra truy đuổi Oseguera và phát hiện ông ta đang lẩn trốn dưới lùm cây trong rừng.

Một cuộc đấu súng khác tiếp tục diễn ra. Khi tiếng súng ngừng, 5 thành viên băng đảng Jalisco bị bắn chết tại hiện trường. 3 người khác, gồm Oseguera và hai vệ sĩ, bị thương nặng và sau đó không qua khỏi trên trực thăng quân sự đang đưa họ tới bệnh viện ở thành phố Guadalajara lân cận, Bộ trưởng Trevilla cho hay. Phía quân đội không có tổn thất nào về người sau cuộc đột kích, ngoại trừ hai binh sĩ bị thương.

Khi xác định Oseguera đã chết trên trực thăng, giới chức Mexico quyết định cho máy bay đổi hướng vì lo ngại một cuộc trả đũa bạo lực tại Guadalajara, nơi tập trung đông thành viên băng đảng CJNG. Trực thăng hướng đến Sân bay Quốc tế Morelia, nơi một máy bay không quân đã chờ sẵn để đưa thi thể ông trùm về thủ đô Mexico City.

Binh sĩ Mexico sau đó thu giữ nhiều đạn dược, vũ khí hạng nặng cùng 8 phương tiện tại hiện trường.

Tin tức Oseguera bị tiêu diệt đã đẩy nhiều khu vực rộng lớn của Mexico vào tình trạng hỗn loạn, khi các thành viên CJNG cũng như những băng đảng khác điên cuồng trả đũa.

Các băng đảng lập hàng rào lửa trên đường phố và đấu súng với quân đội. Hàng loạt hãng hàng không đã đình chỉ chuyến bay đến khu vực. Chính quyền kêu gọi người dân trú ẩn tại chỗ chờ bạo lực lắng dịu.

Nhiều tay súng đã chặn hơn 20 tuyến đường tại bang Jalisco bằng cách đốt ôtô và xe tải. 25 lính Vệ binh Quốc gia Mexico thiệt mạng trong 6 đợt tấn công của CJNG. Bạo lực cũng lan sang các bang khác song đã lắng dịu vào ngày 23/2.

"Các tay súng rất ồn ào nhưng lại thiếu chiến thuật", chuyên gia về an ninh Mexico Alberto Islas nhận xét.

Cơ quan tình báo quân sự Mexico sau đó còn phát hiện tung tích một thành viên cấp cao của CJNG và là thân tín bên cạnh ông trùm Oseguera. Bộ trưởng Trevilla cho biết một lữ đoàn dù đã được triển khai để bắt sống người này, nhưng ông ta đã bị tiêu diệt khi đấu súng với quân đội.

Vũ Hoàng (Theo WSJ, CNN, AFP, Reuters)