FOMO vàng, bạc, đồng

Sáng nay, ngồi lướt tin tức đầu ngày, tôi thấy thông tin các thương hiệu trong nước đồng loạt điều chỉnh giá bán vàng miếng thêm 3,7 triệu đồng mỗi lượng, lên tới 180,2 triệu đồng theo đà tăng của thị trường thế giới. Tin chưa kịp đọc xong thì khắp nơi (từ quán cà phê đến văn phòng làm việc), đâu đâu tôi cũng thấy người ta hỏi han, bàn tán xem có nên mua để "đón sóng" hay không?

Nhiều người thân, bạn bè, đồng nghiệp của tôi bàn chuyện gom vàng, bạc trước khi giá lập đỉnh mới. Cá biệt, có người tích tới 8 lượng vàng, 5 kg bạc dù giá các kim loại quý liên tục phá kỷ lục, bởi niềm tin đây chưa phải đỉnh cuối, sẽ giàu to. Còn trên mạng xã hội, tôi thấy nhiều người còn rủ nhau mua cả đồng, vì "nghe nói sắp sốt theo".

Nhìn quanh mình, tôi có cảm giác một vòng lặp quen thuộc đang quay trở lại. Hễ thấy thứ gì tăng giá là người ta đổ xô vào mua, bất kể có hiểu bản chất của nó hay không? Vàng lên thì tranh nhau mua vàng, bạc nhúc nhích là nhào đi mua bạc, giờ đến lượt đồng cũng được tung hô như một "cơ hội đổi đời". Cách phản ứng ấy khiến tôi nhớ đến câu nói dân gian: "Thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào".

Tâm lý đầu tư kiểu đánh bạc này, theo tôi, đã ăn sâu trong suy nghĩ của không ít người. Nhiều người tham gia thị trường không phải vì hiểu kinh tế vĩ mô, cung - cầu, hay chu kỳ giá, mà đơn giản vì thấy người khác đầu tư nhiều là nghĩ rằng giá sẽ còn tăng nữa nên hùa theo. Buôn bán trong tâm thế ấy chẳng khác nào đặt cược vào may rủi.

>> Đồng nghiệp không bán 10 lượng vàng dù lỗ 100 triệu

Tôi từng chứng kiến điều này rất rõ trong "cơn sốt" lan đột biến cách đây vài năm. Khi đó, từ quán cà phê đến bàn nhậu, ở đâu người ta cũng bàn chuyện làm giàu từ lan. Giá bị thổi lên hàng tỷ đồng cho một chậu cây, người mua luôn tin mình sẽ bán được cho người đến sau với giá cao hơn để kiếm lời. Nhưng rồi bong bóng vỡ, những người chạy theo trào lưu "lùa gà" biến mất, còn người ôm hàng thì nhận ra học phí mình phải trả đắt đến mức nào?

Câu chuyện vàng, bạc hay đồng hôm nay cũng có nhiều điểm tương đồng. Không ít người mua chỉ vì thấy giá lên, hoặc nghe ai đó nói "thế giới đang khan hiếm", "nhà đầu tư lớn đang gom", mà không thực sự hiểu vì sao giá tăng, tăng được bao lâu và rủi ro là gì? Đầu tư kiểu đó rất mong manh, bởi chỉ cần thị trường quay đầu, tâm lý đám đông sẽ chuyển từ hưng phấn sang hoảng loạn trong chớp mắt.

Tôi không phủ nhận vàng, bạc hay kim loại là kênh tích lũy hợp pháp và có vai trò nhất định. Nhưng khi nó trở thành "cơn sốt", bị thổi phồng bởi tin đồn và lòng tham, thì người chịu thiệt đầu tiên thường là những người vào sau, thiếu thông tin và thiếu kỷ luật. Hãy nhớ thị trường không có nghĩa vụ làm giàu cho tất cả nhà đầu tư.

Nhìn lại, tôi nghĩ điều quan trọng nhất không phải là mua hay không mua vàng, bạc, đồng lúc này, mà mỗi người cần tự hỏi mình có đang bị FOMO hay không? Nếu chỉ vì sợ "lỡ chuyến tàu làm giàu" mà lao vào, thì rất có thể, chính thị trường sẽ dạy cho bạn một bài học đắt giá như nó đã từng làm không ít lần trước đây.

Hữu Phước Lê