Lý do cốt lõi 'siết dạy thêm khiến phụ huynh tốn kém hơn'

Đọc xong bài viết "Siết dạy thêm khiến phụ huynh tốn kém hơn", tôi có những suy nghĩ, phân tích và đề xuất giải pháp vướng mắc như sau.

Hiện nay giờ học chính thống tại trường sẽ diễn ra cố định vào buổi sáng, sau thông tư 29 về việc cấm dạy thêm bên ngoài các em học sinh hoàn toàn toàn quyền quyết định làm gì trong hai buổi còn lại.

Sẽ có ba trường hợp:

- Thứ nhất phụ huynh sẽ cho con học thêm buổi chiều ở trung tâm.

- Thứ hai, gắt gao hơn là cho con học thêm cả hai buổi chiều và tối.

- Thứ ba là hoàn toàn cho trẻ được nghỉ hoặc tự dạy nhẹ nhàng ở nhà.

Thị trường vốn có cung có cầu, nếu cấm dạy thêm thì phải giải quyết gốc rễ của nó là nguồn cầu. Nguồn cung và nguồn cầu luôn có sự liên hệ mật thiết với nhau.

Mặc dù giáo viên không chủ động mở lớp nhưng vẫn có những cách mời chào tinh tế chẳng hạn như làm rõ sự chênh lệch của kiến thức nâng cao ở học thêm so với chính khóa, gieo vào đầu trẻ hạt mầm của sự sợ hãi thua kém nếu không đi học thêm, khả năng truyền đạt kém của trẻ khi nói lại với cha mẹ sẽ chỉ gây trầm trọng hóa vấn đề hơn.

Từ đây tạo ra nỗi sợ áp lực đồng trang lứa ở cả hai thế hệ này. Con cái thì sợ thua thiệt bị bạn bè chê cười, giáo viên xem thường, phụ huynh thì sợ con cái thua kém, mất gốc, dẫn tới chuỗi thành tích tệ hại sau này. Đó là tâm lý của sự sợ hãi và tự so sánh.

Hiện chương trình học còn nặng về kiến thức, giáo viên thường giảm tải hoặc truyền tải không hết kiến thức, có tâm lý giữ lại để có cái mở lớp dạy bên ngoài theo các hình thức lách luật khác nhau.

Bệnh thành tích cũng là một nguyên do lớn, phụ huynh muốn con lớp một phải thạo đọc viết, cấp hai phải vững tiếng Anh, cấp ba phải trường chuyên lớp chọn, IELTS 6.0 trở lên.

Nó là tổng hòa của bệnh thành tích, nỗi sợ bị bỏ lỡ (FOMO) và áp lực đồng trang lứa (peer pressure).

Là một người làm về lĩnh vực giáo dục đào tạo kỹ năng, được tiếp xúc với nhiều hoàn cảnh khác nhau tôi nhận thấy rằng vẫn còn nhiều gia đình như vậy, mặc dù xu hướng có giảm khi thế hệ 9X đảm nhiệm vị trí cha mẹ.

Những cha mẹ mắc bệnh thành tích luôn ưu tiên học nhiều nhất có thể, họ đặt mục tiêu trường chuyên, lớp chọn, bằng ngoại ngữ, tin học nâng cao, với họ mọi thứ phải được đánh đổi để đạt được bằng cấp, thứ giúp con họ sau này lọt vào các trường top, chạy đủ điều kiện để xin học bổng ra làm nước ngoài với mức lương khủng.

Nguyện vọng không sai nhưng cách làm thì sai hoàn toàn. Khoa học chứng minh, hệ viền và vỏ não trước trán chịu trách nhiệm cho việc tiếp thu kiến thức. Hệ viền (Limbic) có hồi hải mã (hippocampus) cho phép lưu trữ trí nhớ ngắn hạn thành dài hạn thông qua quá trình ngủ.

Mặt khác thời gian hoạt động tối ưu của bộ não là 90 phút, sau đó cần nghỉ 10 - 15 phút để giảm tải lượng cortisol tích tụ ở vỏ não, vậy nên ngủ và nghỉ là nhu cầu thiết yếu trong việc tiếp thu kiến thức.

Việc học liên tục thâu đêm suốt sáng vậy bộ não sẽ không thực hiện được chức năng chuyển đổi trí nhớ, kiến thức học được hôm nay rồi sẽ quên vào ngày mai, rồi ngày tiếp theo trẻ sẽ giảm khả năng tiếp thu khi thấy kiến thức đang học sẽ đi từ tai này sang tai kia rồi ra ngoài.

Thay vì đặt nặng thời gian học tập tính theo số buổi, số giờ chúng ta nên chú trọng vào khía cạnh chất lượng hơn. Bên cạnh cái tối ưu khả năng lưu trữ thông tin, khả năng tư duy cũng cần được chú trọng.

Ngoài ra, việc xác định thế mạnh của trẻ cũng vô cùng quan trọng. Theo thuyết đa trí tuệ, ngoài trí tuệ thông minh logic (cái thường được dùng làm thước đo cho bài kiểm tra chỉ số IQ) thì còn 7 loại trí thông minh khác bao gồm trí thông minh hình học không gian, trí thông minh âm nhạc, trí thông minh triết học - hiện sinh, trí thông minh cảm xúc - kết nối, trí thông minh nội tâm, ... tùy vào mỗi dạng sẽ có thế mạnh tương ứng khác nhau.

Chẳng hạn một đứa trẻ sở hữu trí thông minh hình học không gian cao sẽ thể hiện sở thích với trò chơi xếp hình, lego ngay từ nhỏ, vốn sở hữu trí tưởng tượng phong phú về khả năng hình dung không gian ba chiều trong đầu, lĩnh vực thiết kế, kiến trúc, xây dựng chắc chắn là lĩnh vực phù hợp để những đứa trẻ này theo đuổi.

Chúng ta nên tôn trọng con trẻ, sở thích, niềm đam mê. Cần hiểu rằng việc ép một đứa trẻ theo đuổi một nghề nghiệp hot trong khi không có tiềm năng sẽ không thể bằng được việc để một đứa trẻ tự do phát triển theo đúng khả năng và làm chủ lĩnh vực của mình.

Giáo dục nên theo hướng cá nhân hóa cho từng học sinh thay vì gói gọn giáo dục trong một bộ khung cố định.

Thùy Dương