Gen Z bỏ việc lương 20 triệu vì 'nếu cả đời không rực rỡ thì sao'

Dạo gần đây, tôi nghe câu hỏi "nếu cả đời này không rực rỡ thì sao?" nhiều đến mức ám ảnh. Không chỉ trên mạng xã hội, mà ngay trong những câu chuyện đời thường, trong bữa cơm gia đình, trong những cuộc cà phê với bạn bè, đồng nghiệp. Dường như một bộ phận người trẻ đang rất sợ một cuộc sống "bình thường".

Tôi biết vài bạn Gen Z, lương tháng 18-20 triệu mỗi tháng, con số mà trước đây nhiều người ở thế hệ 9X của tôi phải mơ ước. Nhưng các bạn vẫn than không đủ sống. Không phải vì họ chi tiêu quá thiếu thốn, mà vì áp lực phải "bứt phá", phải nhanh giàu. Trong suy nghĩ của họ, làm công ăn lương là chậm chạp, là giới hạn. Thậm chí, có bạn nói: "Không đầu tư, không khởi nghiệp là hèn nhát, là không dám bước ra khỏi vùng an toàn".

Và thế là nhiều người lao vào kinh doanh rất sớm, khi chưa kịp hiểu thị trường vận hành ra sao? Có bạn đi vay mượn, xin tiền của bố mẹ đi thuê mặt bằng kinh doanh, đánh cược với một ý tưởng mà chính họ cũng chưa kiểm chứng tính khả thi và tỷ lệ rủi ro. Nhưng thực tế không lãng mạn như những video "khởi nghiệp thành công sau một đêm" đầy rẫy trên mạng.

Tôi có đứa cháu gái thuộc Gen Z, từng làm việc hai năm cho một công ty nước ngoài, thu nhập ổn định ở mức khá (trên dưới 20 triệu). Thế rồi, đùng một cái, cháu xin nghỉ việc để ra tự kinh doanh online (một phần vốn là từ tiền tích lũy, số còn lại mượn của bố mẹ). Ban đầu, cháu rất thận trọng, không dám thuê mặt bằng, chỉ bán trên sàn thương mại điện tử. Nhưng rồi chi phí sàn tăng dần, tiền quảng cáo, vận hành, đủ thứ mà trước đó cháu không lường hết.

>> Miệt mài khởi nghiệp đổi lấy khoản nợ 5 tỷ tuổi 35

Shipper nhiều khi không đến lấy hàng, cháu lại phải tự mang đi gửi, tốn thêm thời gian và tiền xăng. Chưa kể chuyện "bom hàng" xảy ra như cơm bữa. Mỗi đơn bị "bom" không chỉ làm cháu mất công mà còn mất phí vận chuyển hai chiều. Cuối cùng, bán càng nhiều lại càng thấy hụt đi nên cháu lại đành bỏ ngang và quay lại đi xin việc từ đầu.

Đó chỉ là một ví dụ nhỏ. Ngoài kia, tôi tin còn rất nhiều câu chuyện tương tự, nhưng ít khi được kể lại đầy đủ. Người ta thường chỉ thấy 10% số người khởi nghiệp thành công được tung hô, chứ ít ai chú ý đến 90% thất bại còn lại. Mà trong số người thành công đó, quá nửa cũng là nhờ thời điểm, nhờ may mắn, chứ không hoàn toàn đến từ năng lực vượt trội.

Tôi không phủ nhận khởi nghiệp là con đường tốt. Nhưng tôi nghĩ, nó không phải là con đường duy nhất, và càng không phải là con đường dễ đi. Làm chủ chưa bao giờ là chuyện "dễ ăn". Một công việc tốt, thu nhập đều đặn, tích lũy chậm nhưng chắc - tại sao những thứ đó bỗng bị xem là "không rực rỡ"? Trong khi chính nền tảng ấy mới giúp nhiều người đủ vững vàng để tiến tới những bước đi lớn hơn, nếu họ muốn.

Không phải ai cũng cần phải rực rỡ. Và cũng không phải cứ rực rỡ sớm là sẽ đi được đường dài. Nếu có lời khuyên nào đó cho các bạn trẻ, tôi chỉ nghĩ đơn giản: trước khi làm chủ, hãy học cách làm thuê cho thật tốt. Trước khi bỏ tiền ra, hãy hiểu mình đang bước vào cuộc chơi gì? Và trước khi sợ một cuộc đời bình thường, hãy thử sống thật vững với nó đã.