Những điều đặc biệt về nhận con nuôi trên thế giới

Thụy Sĩ cho phép cả các cặp vợ chồng và cha mẹ đơn thân đều có thể nhận con nuôi. Quá trình này có thể kéo dài vài năm. Phúc lợi của đứa trẻ luôn được đặt lên hàng đầu.

Người có nhu cầu cần liên hệ với Cơ quan giám sát và cấp phép nhận con nuôi (SASLP) của bang để đăng ký tham gia khóa học nâng cao nhận thức về vấn đề nhận con nuôi. Chỉ khi hoàn thành khóa học, cha mẹ nuôi mới có thể nộp đơn.

Nhà chức trách sau đó sẽ đánh giá các điều kiện như cha mẹ nuôi phải 28 tuổi trở lên, nếu là vợ chồng phải cưới nhau ít nhất 3 năm; chênh lệch tuổi tác giữa cha mẹ nuôi và đứa trẻ (phải tối thiểu là 16 và tối đa là 45 tuổi).

Phụ huynh phải có khả năng chăm sóc đứa trẻ một cách chu đáo và lâu dài. Việc nhận con nuôi phải đảm bảo cả lợi ích của những đứa con khác của họ.

Để kiểm tra điều này, một chuyên gia công tác xã hội và tâm lý học sẽ gặp phụ huynh nhiều lần để thu thập thông tin.

Trẻ có khả năng tự quyết định thì có thể bày tỏ quan điểm. Thụy Sĩ không quy định tuổi cố định để hỏi ý kiến, song thường là 12 tuổi. Quá trình đánh giá này có thể kéo dài tới 2-3 năm.

Sau đó, phụ huynh đủ điều kiện sẽ được đón đứa trẻ về chăm sóc thử trong vòng ít nhất 12 tháng, dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan chức năng. Sau thời gian thử thách này, Tòa án trẻ em sẽ xem xét và đưa ra quyết định. Thụy Sĩ chỉ xét nhận nuôi trẻ ít nhất 6 tuần tuổi trở lên.

Các cặp vợ chồng nhận nuôi con dưới 4 tuổi còn có thể được nghỉ phép hai tuần, hưởng 80% lương hoặc 220 CHF/ngày (7,5 triệu đồng). Chính sách này sẽ dành cho người làm công ăn lương hoặc kinh doanh đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (OASI) ít nhất 9 tháng trước khi nhận con nuôi.

Từ tháng 7/2022, nước này đã công nhận hôn nhân đồng giới và cho phép các cặp đôi này được nhận con nuôi. Điều này cũng đã được nhiều quốc gia chấp thuận như Pháp, Đức, Hà Lan, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Canada, Mỹ, Brazil, Argentina, Australia...

Tại Nhật Bản, 98% các trường hợp nhận con nuôi thực chất là nam giới trưởng thành, trong độ tuổi từ 20-30, chứ không phải trẻ em.

Mọi chuyện bắt đầu từ hàng trăm năm trước khi bộ luật dân sự Nhật Bản quy định cách thức phân chia tài sản gia đình sau khi người đứng đầu gia đình qua đời.

Theo truyền thống, tiền bạc và tài sản được truyền lại theo dòng dõi nam giới trong gia đình, bắt đầu từ người con cả. Tuy nhiên, nếu một gia đình không có con trai ruột, luật pháp quy định rằng con nuôi có thể tiếp tục công việc kinh doanh và thừa kế tài sản sau khi người đứng đầu gia đình qua đời.

Nếu gia đình chỉ có con gái, họ thường tìm cách nhận nuôi một cậu con trai để nối nghiệp gia đình. Cựu chủ tịch Suzuki, Osamu Matsuda là một trường hợp điển hình cho truyền thống này khi cưới cháu gái của nhà sáng lập tập đoàn, theo họ vợ và trở thành Osamu Suzuki.

Thậm chí còn có các công ty "mai mối" chuyên tuyển chọn người được nhận làm con nuôi tự nguyện cho các tập đoàn Nhật Bản.

Dù Bộ luật Dân sự đã thay đổi nhưng truyền thống còn đó, do dân số già và tỷ lệ sinh thấp kỷ lục.

Bộ Luật dân sự hiện hành của Nhật Bản quy định 2 hình thức: nhận con nuôi thông thường và nhận con nuôi đặc biệt.

Đối với hình thức nhận con nuôi thông thường, người đã đủ tuổi thành niên đều có quyền nhận người khác làm con nuôi. Nếu đã kết hôn, họ bắt buộc phải thực hiện việc này cùng với vợ hoặc chồng của mình, trừ khi đó là con riêng của đối phương.

Sau khi xác lập quan hệ, con nuôi sẽ có địa vị như con chung của cha mẹ nuôi và mang họ của cha mẹ nuôi.

Với hình thức nhận con nuôi đặc biệt sẽ thiết lập pháp lý mạnh mẽ hơn, chấm dứt hoàn toàn mối quan hệ pháp lý giữa đứa trẻ với cha mẹ ruột và các thân nhân huyết thống. Điều kiện đối với cha mẹ nuôi ở hình thức này khắt khe hơn khi yêu cầu họ phải là người đã kết hôn, đủ 25 tuổi trở lên.

Nếu quan hệ con nuôi thông thường có thể được chấm dứt thông qua thỏa thuận giữa các bên, thì quan hệ nuôi con chỉ có thể chấm dứt qua tòa án. Quyền thừa kế của người con với tài sản của gia đình gốc được khôi phục.

Hai hình thức nhận nuôi này cũng đang được áp dụng tại Pháp. Ngoài ra, nước này cũng có chế độ nghỉ thai sản dành cho các cặp cha mẹ nhận con nuôi, với thời gian tới 22 tuần, lâu hơn cả Thụy Sĩ, tùy thuộc số lượng trẻ nhận nuôi và số con đã có. Cả bố và mẹ có thể nghỉ phép cùng một lúc để nhận con nuôi

Ví dụ, nếu nhận nuôi một trẻ và chưa có con, họ có thể nghỉ tối đa 18 tuần liền lúc, hoặc chia làm 2 kỳ nghỉ. Nếu nuôi 2 trẻ trở lên và đã có con ruột, họ có thể được nghỉ tới 22 tuần.

Toàn bộ thời gian nghỉ "thai sản" này, cả hai vợ chồng được chi trả 100% lương, thưởng, phụ cấp, trợ cấp như khi đi làm. Ngoài thời gian này, họ vẫn được bảo toàn ngày nghỉ phép thường niên, nghỉ ốm... lên tới 32 ngày.

Khi kết thúc kỳ nghỉ "thai sản", cha mẹ nuôi sẽ được làm việc lại đúng vị trí cũ hoặc công việc tương đương, càng gần càng tốt.

Cha mẹ phải đủ 26 tuổi trở lên, hơn con nuôi ít nhất 15 tuổi và trải qua 6 tháng "thứ thách" tương tự Thụy Sĩ. Trẻ 13 tuổi trở lên được bày tỏ quan điểm về việc nhận nuôi.

Sau khi được chính thức nhận nuôi trẻ, Hội đồng địa phương sẽ tiến hành đánh giá cha mẹ nuôi hằng năm. Nếu cha mẹ nuôi không đáp ứng được các điều kiện cần thiết, nhà chức trách vẫn có thể thu hồi lại quyền nuôi con nuôi.

Hải Thư (Theo Ch.Ch, Independent, Service Public Gouv Fr)