'Phim Việt vô hồn vì để ca sĩ, diễn viên hài lấn sân'

Cuối tuần trước, tôi ra rạp xem một bộ phim Việt đang rất "hot" của một đạo diễn trăm tỷ. Suất chiếu gần như kín chỗ, khán giả cười nói rôm rả trước khi phim bắt đầu. Tôi cũng khá kỳ vọng, vì phim được quảng bá rầm rộ, trailer trông khá bắt mắt, với những cái tên đình đám trong showbiz Việt thời gian gần đây.

Nhưng xem chừng hơn nửa tiếng, tôi bắt đầu thấy mệt. Từ nhân vật chính đến dàn vai phụ, gương mặt nào cũng quen. Họ đều không phải là diễn viên điện ảnh chuyên nghiệp, mà là ca sĩ, rapper, người mẫu, diễn viên hài, thậm chí có người nổi lên từ mạng xã hội. Cũng chính vì thế mà nhiều cảnh thoại nghe như đang đọc kịch bản, cố bắt chước nét diễn của ai đó, còn ánh mắt, biểu cảm đều khá cứng. Có lúc, tôi thấy khán giả cười, khóc nhưng tôi không chắc có phải vì diễn xuất đạt hay đơn giản là nhờ kịch bản?

Tôi tự hỏi: những diễn viên được đào tạo bài bản từ các trường sân khấu - điện ảnh đang ở đâu? Điện ảnh vốn là một nghề có chuyên môn. Một diễn viên muốn đứng trước ống kính phải học cách thể hiện cảm xúc, tiết chế biểu cảm, hiểu tâm lý nhân vật. Đó là những thứ không phải cứ nổi tiếng là làm được. Nhưng vài năm gần đây, cảm giác như phim Việt ra rạp ngày càng ít chú trọng điều này.

Chỉ cần nhìn vào dàn diễn viên của nhiều bộ phim ăn khách gần đây là thấy. Từ vai chính đến vai phụ, phần lớn là những gương mặt nổi tiếng ở lĩnh vực khác: ca sĩ, rapper, người mẫu, nghệ sĩ hài. Họ có lượng người hâm mộ sẵn, có độ nhận diện cao, và quan trọng nhất là giúp bộ phim dễ gây chú ý ngay từ khi công bố dự án.

Cách làm này rõ ràng có hiệu quả nhất định. Khán giả tò mò ra rạp xem vì thích thần tượng của mình. Phim dễ được nhắc tới trên mạng xã hội. Doanh thu phòng vé vì thế cũng tăng lên đáng kể.

>> Nỗi buồn phim Việt doanh thu trăm tỷ nhưng hiệu sách vắng hoe

Nhưng cái giá phải trả là gì? Nhiều bộ phim xem xong để lại cảm giác giống một vở hài kịch kéo dài hơn hai tiếng. Nhân vật không có chiều sâu, câu chuyện đơn giản, diễn xuất đôi khi chỉ dừng ở mức... đủ để khán giả nhận ra đó là người nổi tiếng mà họ biết. Khi diễn xuất chưa tới, kịch bản cũng khó mà nâng tầm.

Tôi không có ý phủ nhận việc nghệ sĩ từ lĩnh vực khác tham gia điện ảnh. Trên thế giới cũng có nhiều ca sĩ hay người mẫu trở thành diễn viên giỏi. Nhưng điểm khác là họ thường phải học, phải rèn luyện nghiêm túc trước khi được giao những vai lớn. Còn ở ta, đôi khi mọi thứ dường như đi theo chiều ngược lại: nổi tiếng trước, diễn xuất tính sau.

Điều khiến tôi băn khoăn hơn là cảm giác các nhà làm phim cũng không quá bận tâm đến chuyện này. Họ cần gương mặt có sức hút để quảng bá, cần sự chú ý ban đầu của khán giả. Còn chất lượng diễn xuất, đôi khi lại bị đặt xuống hàng thứ yếu. Về lâu dài, điều đó có thể khiến điện ảnh Việt rơi vào vòng luẩn quẩn: phim làm ra chủ yếu để giải trí nhanh, dễ xem, dễ cười, dễ khóc, nhưng khó có những tác phẩm thật sự để lại dấu ấn lâu dài.

Tôi vẫn tin khán giả Việt không chỉ cần những tiếng cười, tiếng khóc theo kiểu "mì ăn liền". Khi một bộ phim có câu chuyện tốt là một phần, nhưng quan trọng không kém là diễn xuất thuyết phục. Nếu các nhà làm phim Việt cứ tiếp tục chạy theo công thức "người nổi tiếng + quảng bá rầm rộ", tôi không khỏi tự hỏi: những đạo diễn và diễn viên được đào tạo bài bản trong trường lớp sẽ nghĩ gì khi nghề của họ có thể bị thay thế dễ dàng như vậy?

Và liệu điện ảnh Việt có chấp nhận mãi một con đường thị trường hóa như thế, hay sẽ có lúc muốn đi xa hơn?

Bảo Nam