'Về đây bốn cánh chim trời' đổ vỡ: '25% tồi tệ'

Quan sát vụ việc lùm xùm xảy ra ở chương trình "Về đây bốn cánh chim trời" mấy ngày qua, tôi chỉ biết thở dài.

Sau một chương trình không thành, dường như cả ba bên - nhà sản xuất, nghệ sĩ và khán giả - đều mất mát, hư hao, trong khi đó cái được, cái hơn lại chẳng thấy đâu. Một bên vướng lao lý, một bên bị chỉ trích thậm tệ, và bên còn lại thì mất tiền, mất công, hụt hẫng, thất vọng.

Vì đâu nên nỗi?

Ở đây, vì không làm gì sai nên khán giả là bên đáng thương nhất. Vậy là chỉ còn xét hai phía: nhà sản xuất và nghệ sĩ. Cần tách bạch rõ ràng hai mối quan hệ giao dịch dân sự độc lập:

- Giữa nghệ sĩ và nhà sản xuất: Nghệ sĩ có nghĩa vụ tập luyện, biểu diễn và được nhận thù lao. Nhà sản xuất được dùng tên tuổi nghệ sĩ để quảng bá, bán vé và có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ, đúng hạn.

Bên nào vi phạm hợp đồng thì phải chịu trách nhiệm và bồi thường cho bên còn lại. Không bên nào phải chịu trách nhiệm với khán giả trong phạm vi giao dịch này.

- Giữa nhà sản xuất và khán giả: Thể hiện qua tấm vé. Nhà sản xuất có nghĩa vụ đảm bảo chương trình diễn ra đúng cam kết. Nếu không thực hiện được, nhà sản xuất phải hoàn trả tiền vé và bồi thường các tổn thất hợp lý khác (đi lại, ăn ở...).

Nghệ sĩ hoàn toàn không có liên quan đến phạm vi giao dịch này. Nhiều người nhầm lẫn khi trách nghệ sĩ "bỏ rơi" khán giả, nhưng thực tế về lý, nghệ sĩ không có cam kết trực tiếp với người mua vé.

Người mà khán giả nộp tiền cho là nhà sản xuất, nên nhà sản xuất mới là bên chịu trách nhiệm cuối cùng. Như vậy, về lý, cứ dựa trên hợp đồng, thỏa thuận và luật pháp thì hai năm rồi sẽ rõ mười.

Về tình, cả hai bên đều ở vào thế giống nhau: Đều có cái khó của riêng mình và cũng đều mong muốn bên kia thấu hiểu, thông cảm, giải quyết cho mình. Có thể hình dung nhà sản xuất và nghệ sĩ giống như hai người đang bước về phía nhau. Chỉ cần bước thêm một bước nữa là họ sẽ gặp nhau, nhưng cả hai đã dừng lại chờ đợi.

Xét theo lý thuyết trò chơi, có bốn khả năng xảy ra:

1. Cả hai cùng bước: Mỗi bên chỉ cần bước nửa bước, họ gặp nhau và vấn đề được giải quyết.

2. Nhà sản xuất bước một bước: Họ gặp nhau, vấn đề được giải quyết.

3. Nghệ sĩ bước một bước: Họ gặp nhau, vấn đề được giải quyết.

4. Không bên nào bước: Họ không thể gặp nhau, vấn đề không được giải quyết. Vậy là có đến 75% khả năng cho một kết cục đẹp, và chỉ có 25% khả năng xảy ra kết quả tồi tệ nhất.

Nhưng thật đáng tiếc, trong thực tế, kết quả tệ nhất đã xảy ra: Cả hai đều chọn giữ lại cái khó riêng của mình và đều không thể thông cảm, giải quyết cho cái khó của bên kia.

Người bên ngoài, có cảm tình với bên này thì trách bên kia sao không cố bước thêm chỉ một bước, và ngược lại. Ở điểm giao thoa mờ mịt của tình cảm ấy, ai trách phía nào cũng đều thấy đúng cả. Xưa nay vẫn thế, trách thì dễ, cảm thông cho nhau mới khó...

Thôi thì ai trách cứ trách, ai thông cảm cứ thông cảm. Nhưng thời gian chẳng thể quay lại để tất cả có thể làm khác đi. Điều cần quan tâm bây giờ là làm thế nào để tìm ra giải pháp tốt hơn, không đi theo "vết xe đổ" này trong tương lai, để không còn những tiếng thở dài như thế nữa?

Vượt lên trên tình cảm cá nhân, tôi tin rằng người ta rồi cũng sẽ gặp nhau ở câu trả lời cho câu hỏi này.

Sirkunkun