Lấy đũa mình gắp thức ăn cho người: Ý tốt nhưng thiếu lịch sự

Việc gắp thức ăn cho người khác bằng đôi đũa mình đang dùng là một nét văn hóa truyền thống rất phổ biến tại Việt Nam ta. Ở mức độ nào đó, nó thể hiện sự hiếu khách, chăm sóc và tình cảm thân thiết.

Tuy nhiên, việc gắp thức ăn cho khách bằng đôi đũa mình đang ăn lại là một khía cạnh khác nhìn từ văn hóa ẩm thực và mức độ hiếu khách của gia chủ. Trước hết, ở góc nhìn văn hóa, việc gắp thức ăn cho người khác thể sự mến khách.

Trong tâm thế của người xưa, đặc biệt là các bậc ông bà, cha mẹ, việc chọn miếng ngon nhất để gắp cho khách hay con cháu là cách thể hiện sự tôn trọng. Nó cho thấy ưu tiên người khác trước mình, nó cũng xóa bỏ khoảng cách giữa chủ và khách, tạo không khí gia đình ấm cúng. Cũng có khi, qua đó gia chủ quan sát xem khách thích gì hoặc chưa kịp ăn gì để mời.

Dù ý định tốt đẹp, nhưng việc dùng đũa cá nhân, nhất là đũa đang ăn lại vấp phải những lo ngại thực tế. Trước hết là nguy cơ lây nhiễm bệnh. Trên thực tế, rất nhiều bệnh truyền nhiễm có thể lây qua đường nước bọt như vi khuẩn HP (gây đau dạ dày), viêm gan A, hay các loại cảm cúm.

Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ hoặc khách nước ngoài, cảm thấy ái ngại hoặc "sợ" khi nhận thức ăn theo cách này nhưng vì lịch sự nên không dám từ chối. Điều này vô tình gây áp lực cho người nhận.

Để vừa giữ được nét đẹp tình cảm, vừa đảm bảo vệ sinh và sự thoải mái cho mọi người, theo tôi, gia chủ nên dùng đũa dùng chung, hay còn gọi là đũa đầu bàn. Theo đó, một đôi đũa hoặc muỗng sạch riêng trên đĩa thức ăn để mọi người cùng dùng chung khi gắp là cần thiết.

Có nhiều người vẫn gắp thức ăn cho người khác bằng đôi đũa mình đang dùng nhưng có động tác đảo đầu đũa. Dù cách này vẫn còn tranh cãi, vì tay ta cầm vào đầu đũa đó, nhưng nó vẫn lịch sự hơn là dùng trực tiếp đầu đũa đang ăn.

Hoặc, thay vì gắp thức ăn cho khách bằng đôi đũa đang dùng của mình, chủ gia có thể hỏi trước khi gắp với một câu hỏi nhỏ như: "Món này ngon lắm, để cháu gắp cho chú thử một miếng nhé?", sẽ giúp chủ nhà quan sát được phản ứng của khách.

Sự hiếu khách thực sự nằm ở việc làm cho khách cảm thấy thoải mái và an toàn. Trong thời đại ngày nay, việc tôn trọng khoảng cách vệ sinh cũng là một cách thể hiện sự văn minh và quan tâm sâu sắc.

ViLa