Vì sao trẻ dễ mắc bệnh hô hấp trong dịp Tết?

ThS.BS Lê Thị Hồng Huệ, khoa Nhi, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết dịp Tết nhiều trẻ đến khám vì ho, sốt, sổ mũi, khó thở do viêm phế quản, cúm, hen phế quản cấp. Dưới đây là một số nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp ở trẻ.

Thời tiết thay đổi, virus dễ bùng phát

Thời tiết miền Bắc, buổi sáng và đêm khuya thường lạnh, ban ngày nắng ấm. Không khí lạnh làm giảm hoạt động của hệ lông chuyển ở niêm mạc đường hô hấp - cơ chế giúp tống xuất bụi bẩn, virus ra ngoài. Khi cơ chế này hoạt động kém hiệu quả, virus dễ xâm nhập, gây bệnh. Hệ lông chuyển là những sợi lông rất nhỏ trong mũi và họng giúp quét sạch bụi và virus.

Không khí giao mùa là điều kiện thuận lợi cho các loại virus hô hấp như cúm, RSV, adenovirus... lây lan mạnh. Khi trẻ đi chúc Tết, du xuân, tham gia tiệc đông người, nguy cơ tiếp xúc nguồn bệnh cao.

Di chuyển nhiều, thay đổi lịch sinh hoạt

Tết cũng là dịp nhiều gia đình về quê, du lịch hoặc thăm họ hàng. Việc di chuyển đường dài bằng ô tô, máy bay, ở trong không gian kín, đông người làm tăng khả năng lây nhiễm bệnh hô hấp. Trẻ thường thức khuya, ngủ không đủ giấc, ăn uống thất thường. Hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả hơn khi trẻ thiếu ngủ hoặc mệt mỏi, tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn tấn công.

Tiếp xúc khói nhang, khói bếp, pháo hoa

Khói nhang, khói bếp, khói thuốc lá, pháo hoa chứa nhiều hạt bụi mịn, chất kích thích đường thở. Những yếu tố này gây viêm niêm mạc hô hấp, tăng phản ứng co thắt phế quản. Ở trẻ có cơ địa dị ứng hoặc tiền sử hen phế quản, một số yếu tố kích thích cũng có thể làm bùng phát cơn hen cấp.

Cách phòng ngừa các bệnh hô hấp

Bệnh hô hấp thường gặp gồm viêm mũi họng cấp, viêm amidan, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi, hen cấp. Đa số bệnh do virus có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách.

Để hạn chế nguy cơ bệnh hô hấp trong dịp Tết, cha mẹ nên giữ ấm cho trẻ, hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người, tránh để trẻ tiếp xúc với khói nhang, khói thuốc lá. Duy trì giờ ngủ điều độ, đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân đối, tăng rau xanh và trái cây. Hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh.

Phụ huynh có thể chủ động phòng ngừa bệnh hô hấp cho trẻ bằng cách tiêm phòng cúm hàng năm, phế cầu, RSV phòng ngừa ở trẻ nhóm nguy cơ. Không nên tự ý dùng kháng sinh khi trẻ ho, sổ mũi. Phần lớn bệnh hô hấp do virus và cần được theo dõi, điều trị đúng chỉ định của bác sĩ.

Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục trên 39 độ C hoặc sốt kéo dài khó hạ, thở nhanh, thở gấp, bỏ bú. Ngoài ra, các biểu hiện nặng như tím môi, tím đầu chi, rên rỉ, co giật do sốt hoặc ngủ li bì, khó đánh thức là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nguy hiểm.

Trẻ dưới 5 tuổi, trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có bệnh nền như hen phế quản, bệnh phổi mạn tính, tim bẩm sinh... có hệ miễn dịch yếu dễ biến chứng cao hơn khi mắc bệnh hô hấp. Cha mẹ cần theo dõi sát triệu chứng, đưa trẻ đi khám sớm để được bác sĩ đánh giá.

Minh Tâm